Pion czy poziom? Oto jest pytanie. Czyli o tym, jak smartfony zmieniły podejście do tworzenia wideo
Robert Chudy
Nie ma co ukrywać, że smartfony i media społecznościowe znacząco zmieniły nasze codzienne życie. Również w kontekście sposobu, w jaki tworzymy i oglądamy materiały wideo.
Dlatego coraz więcej osób i marek zastanawia się, który format będzie dla nich lepszy: pionowy czy poziomy.
Pionowy format – nowa norma?
Filmowanie w orientacji pionowej z proporcjami 9:16 zyskuje na popularności. To wynik powszechnego użycia smartfonów. W końcu przeważnie trzymamy je w pionie. Zwolennicy tradycyjnych mediów początkowo nie wierzyli w sukces tej formy wideo, ale platformy społecznościowe, takie jak TikTok, Instagram Stories czy Snapchat, „ustawiły ich do pionu”.
Przełom nastąpił w roku 2011 za sprawą Snapchata, który jako pierwszy serwis wprowadził opcję wysyłania do przyjaciół zdjęć oraz krótkich, 10-sekundowych filmów usuwanych od razu po obejrzeniu. Snapchat wypromował tzw. Stories, które szybko zdobyły popularność. Wtedy jeszcze większość treści wideo kręcono poziomo, dopasowując się do formatu ekranów telewizorów, laptopów i monitorów. Dopiero rozwój urządzeń mobilnych przyczynił się do sukcesu orientacji pionowej.
Trzymaj pion. Ale po co?
Pionowy format umożliwia odbiorcom dużo wygodniejsze konsumowanie treści w internecie. Z perspektywy marek kampanie reklamowe oparte na tym formacie notują znaczący wzrost konwersji. Jak podaje tutaj Google, może on sięgać nawet 10–20%. Z tego względu firmy coraz śmielej eksplorują „pion”, by dotrzeć do młodszej publiczności, a zarazem stworzyć bardziej angażujące i skuteczne treści.
Pionowy format jest również bardziej naturalny i ergonomiczny dla użytkowników. Przez 94% czasu trzymamy telefon w pionie. Natomiast ci, którzy są skłonni go obrócić, oglądają średnio tylko 14% nagrania. Wynika to z wygody oraz zmian w sposobie konsumowania treści. Jest to zatem jasny sygnał dla twórców i marek docierających do odbiorców mobilnych.
Coraz ważniejszym elementem strategii marketingowych staje się także współpraca z influencerami. Social media to idealna przestrzeń dla storytellingu, a więc mamy kolejny powód, dla którego pionowy format zaczyna dominować w cyfrowym świecie.
Technologia na rzecz pionowego formatu
Zmienny świat technologii dostarcza coraz więcej narzędzi i opcji dla tworzenia pionowych treści wideo. Nowoczesne kamery, smartfony i aplikacje do edycji wideo są coraz bardziej przystosowane do produkcji pionowej – dzięki nim można jeszcze szybciej przygotować profesjonalny materiał.
Pionowy format znajdzie również szerokie zastosowanie w technologii wirtualnej (VR) i rozszerzonej rzeczywistości (AR). Użytkownik zostanie wrzucony w jeszcze bardziej interaktywny świat, który wzbogaci i urealni jego doświadczenia. Format, o którym mowa, umożliwi w technologiach VR i AR głębsze osadzenie wirtualnych elementów w otaczającej nas przestrzeni.
Jednak czasami lepiej pozostać w poziomie
Mimo licznych zalet pionowego wideo są sytuacje, w których lepiej sprawdza się format poziomy. Ujęcia trzeba zatem dostosować do specyfiki danego medium, rodzaju treści i oczekiwań odbiorców.
Ludzki mózg działa tak, że widzimy obraz szerokokątny. Para zdrowych oczu jest w stanie zarejestrować poziome pole widzenia w zakresie ok. 170–200 stopni. Natomiast widok góra–dół to jakieś 110–120 stopni.
Dlatego forma pozioma jest idealna do pokazywania krajobrazów, scen wieloplanowych, kadrów średnich i dalszych. Dzięki niej uchwycimy lepiej detale i dużą liczbę elementów kompozycji. Odbiorca treści zauważy zatem na ekranie więcej, na czym mocno zależy twórcom z wysokim budżetem, którzy szczególną wagę przykładają do strony wizualnej.

Gdzie sprawdzi się format poziomy?
Odpowiedź jest prosta: format poziomy jest lepszym wyborem, gdy chcemy pokazać tekst, grafiki albo wiele elementów jednocześnie. Prezentacje, wideokonferencje, tutoriale, a nawet recenzje produktów czy wywiady – treści te zapewne okażą się czytelniejsze dla odbiorcy na szerszym ekranie. Poziom pozostaje niezastąpiony także w przemyśle gamingowym. Większość gier, zwłaszcza typu role-play, projektowana jest z myślą o szerokim ekranie. Ta forma jest bardziej intuicyjna dla gracza, ponieważ lepiej odzwierciedla naturalne pole widzenia.
Platforma a forma
Wybór między formatem pionowym a poziomym w dużej mierze zależy od rodzaju i charakteru tworzonego materiału. Nie bez znaczenia jest jednak rodzaj platformy, na której ma on zostać udostępniony.
Warto pamiętać, że niewielu użytkowników social mediów, mobilnych wersji stron WWW czy aplikacji na smartfony przewraca ekran na bok. Mimo to na niektórych platformach lepiej prezentują się materiały wideo w formacie poziomym. Mówimy tu zwłaszcza o konsumpcji treści na dużych ekranach – telewizorach i monitorach komputerowych.
Podsumowanie
Smartfony i media społecznościowe zmieniły podejście do tworzenia wideo, dając życie pionowemu formatowi. Jak jednak zaznaczyliśmy, poziom okazuje się niekiedy lepszym wyborem, bo może lepiej odzwierciedlić rzeczywistość lub zaprezentować treść w czytelniejszy dla odbiorcy sposób.
Aby wybrać dla siebie odpowiedni format, musisz się zorientować, jakie możliwości daje platforma, na której będziesz publikować, i czego oczekują Twoi widzowie. Nie pozostaje nic innego, jak testować nowe technologie i eksperymentować z różnymi formatami.
Robert Chudy
Duży budżet czy autentyczność? Czy tanie wideo reklamowe to strzał w dziesiątkę?
Wideomarketing – dlaczego warto stosować go w firmie?